وقوع شب قدر درماه رمضان وگردان بودن رمضان درفصول مختلف،نشان میدهد که آنشب،نه با فصل سال

بلکه با ویژگی ماه رمضان که روزه دار بودن مردم است پیوند دارد. یعنی شب قدر،مولود رمضان ورمضان

هم مولود شب زنده داری های مؤمنان است واین یعنی جایی که رمضانی نیست شب قدری هم نیست.

قرآن برای این شب تعبیر«مبارک»یعنی پربرکت به کاربرده است وخود قدر علاوه برمعنای تقدیر،به معنای

پرقدرومنزلت وحتی به معنای «تنگی»هم هست برخی میگویند یعنی درآن شب چندان ملایکه فرود می آیند

که زمین برایشان تنگ میشود.نیز قرآن آنشب را از هزارماه بهتر میداند وگفته شده هزارماه برابر۸۳ سال

یعنی عمرمتوسط یک فرداست.برداشتهای دیگری ازآیات سوره قدرهست مانند اینکه شب قدر چنان مبارک

است وآنقدر دراین شب رحمت خداوند جوادانه فرومیریزد که اگرکسی بتواند دراین شب بیداربماند ودعا کند

خداوند به اندازه هزارماه عبادت به اوپاداش خواهد داد. درست مثل اینکه به انسان تشنه  بگویند فلان شب

باران شدید خواهد بارید و تو میتوانی به راحتی آب لازم برای هزار ماه(۸۳ سال یا یک عمر )خود را جمع

آوری کنی.

روایاتی که ازپیشوایان دین رسیده است،احتمال قدر بودن شب۲۳راتقویت میکند.دربعضی روایات نیزهست

که درپاسخ به این سؤال که شب قدرکدام است گفته اند چرااینهمه میپرسید؟آیا بسیارسخت است که شما دو

شب رابیدار بمانید وبه عبادت ودعا اهتمام ورزید؟نکته قابل توجه دیگر این که فقها گفته اند درماه رمضان

سفرکردن اختیاری مکروه است ولی کراهت ازروز۲۴ برداشته میشود.با توجه به نکات فوق( بودن شبی

به نام قدر دررمضان،ومشکل تعیین یک شب برای تمام کره زمین ورفع کراهت سفراز روز۲۴ وحصرشب

درشب۲۱و۲۳) همه ی اینها مؤید این احتمال است که هرکس شب قدری برای خود دارد(؟) برآورد اولیای

دین این بود که مردم عموما واغلب پس از۲۱روز یا۲۳روز روزه داری توأم باپارسایی وشرکت در مساجد

واجتماعات آمادگی روحی خاصی پیدا می کنند تا درمعرض نفحات و برکات الهی قرار بگیرند ومستعد نزول

رحمت خداوند گردند.بدین حساب قدر بیشترمردم درآن شبهاست ولی این امرعمومیت تام ندارد وممکن است

کسانی دریکی از این دو شب به این آمادگی نرسند یا دراوقات و ماههای دیگر به آمادگی لازم برسند و شب

قدرشان فرارسد.این است که شب قدرزمان دقیق ومعین نداردیعنی چنان نیست که یک شب معین برای همه

قدر باشد یا در قطعه ای اززمین شب قدر باشد وملایکه به زمین بیایند وبه آسمان بروند ولی جای دیگر این

وقایع اتفاق نیفتد.بنابراین تردیدی که بین شب۲۱و۲۳ است تردید از باب رسیدن آدمیان است به قدر خویش

به همین جهت معمولا پیشوایان دین ازتعیین دقیق آن اِبا ورزیده اند.ومجموع روایات نشان می دهد که دهه

سوم ماه رمضان (۲۷،۲۳،۲۱...) حاوی شب قدراست و به لحاظ آماری اغلب مردم دراین دهه متحول شده

وبه آمادگی لازم برای صعود روحی میرسند. والبته امکان دارد کسانی همه شبهای ماه رمضان راگذرانیده

واستحقاق یا آمادگی رحمت الهی را پیدا نکند. در این صورت آنها به قدر خویش نرسیده اند پس نباید پرسید

که شب قدر- مستقل از روزه و روزه داران- کِی است باید ببینیم که شب قدر ما کی خواهد بود.

حاصل آنکه تمام فلسفه ماه مبارک این است که روح دراین دوره کارآموزی،درمقابل غرایزو لذایذ وتعلقات

خویشتن داری بورزد تا با کسب طهارت و قوت نفس،آمادگی ارتفاع وصعود به مرتبه ای راپیدا کند که زمام

سرنوشت یکساله اش را بدست گیرد.رسیدن به چنان مرتبه عین رسیدن و فایز شدن به برکات لیلةالقدر و

عین رقم زدن تقدیر سالانه خویش است. تا دوباره رمضانی دیگر دررسد و شب قدر دیگری فرارسد وکسب

نیرو برای سال بعد در دستور کار شخص روزه دار قرار گیرد.

از یکی از ایمّه پرسیدند:شما شب قدر را تشخیص میدهید؟ گفتند:چگونه تشخیص ندهیم،آن شب ملایکه به

گردما میگردند.تجربه حضورملایکه فقط برای کسانی ممکن است که ارتفاع لازم راازخاکدان تعلقات گرفته

باشند وحکمت ماه رمضان هم این است که چنین بالا رفتنی حاصل گرددوتا آدمی خودبالا نرود به عالم دیگر

نمیرسد.اگر بعد از یک ریاضت نسبتا طولانی شخصیت آدمی متحول شدآن تحول همان شب قدراست وهمان

شبی است که برایش ازهزارماه بهتر است چون اگرهزارماه سلوک بی قاعده می کرد معلوم نبود بتواند آن

جهشی راپیدا کند که دراین ماه حاصل می آید.به همین جهت شب قدر مبارک است اما برای کسانی که پا به

آن بگذارند وشب قدر در وجودشان حادث شود دراین صورت آن شب تا سپیده دم سلام است ومدخل ورود به

دارالسلام یعنی بهشت است زیرا سلام یکی از صفات بهشت است و یکی از تحیاتی که خداوند به بهشتیان

میگوید.

( دکتر سروش -  حدیث بندگی و دلبردگی )