قیاس های صوری ((بار بارا)) و ((قیاس استثنایی)) جزو استدلال های قیاسا معتبرند.استدلال قیاسا معتبر استدلالی است که اگر مقدمه(و صورت) صادق باشد نتیجه همیشه صادق است.
هنگامی که مقدمه های استدلال قیاسا معتبر صادق باشد،نتیجه صادق است.اما هنگامی که مقدمه ها کاذب باشد،ممکن است نتیجه کاذب یا صادق باشد .
مثال:
1)همه ی موش ها گربه اند.
همه ی گربه ها سگ اند.
پس همه ی موش ها سگ اند.
2)همه ی موش ها گربه اند.
همه ی گربه ها می خوابند.
پس همه ی موش ها می خوابند.
در مثال شماره (2) با اینکه مقدمه کاذب است ولی نتیجه صادق است.
استنتاج قیاسی معتبر،یعنی استنتاج از طریق استدلال های قیاسا معتبر و همیشه نتیجه هایی به بار خواهد اورد که یقینی بودنشان به اندازه ی یقینی بودن مقدمه ها است.اما استنتاج استقرایی این خاصیت بر عکس است و این خاصیت را ندارد،یعنی همواره ممکن است معلوم شود که نتیجه کاذب است.
در آخر بیان دو نکته می تواند مفید باشد:
اول،استقرا قیاس نیست.در استنتاج استقرایی نتیجه هایی که به دست می آید که یقینی بودنشان کمتر ار مقدمه ها است.ممکن درجه ی کمتر یقینی بودن شان کم باشد،اما در هر حال کمتر یقینی اند.در استنتاج قیاسی نتیجه هایی به دست می آید که یقینی بودنشان به اندازه ی یقینی بودن مقدمه هایی است که نتایج بر آن ها استوار است.
دوم،نتیجه ی استنتاج استقرایی ممکن است همیشه کاذب باشد.حتی اگر نتیجه هایی که استنتاج اسقرایی بر آنها استوار است صادق باشد نتیجه ممکن است کاذب باشد،کا ذب بودنشان ممکن است هرگز کشف نشود،اما در هر حال ممکن است کاذب باشد.استقرا خطا پذیر است.
پایان
